Świat Michaela J. Sullivana łatwo polubić, ale trudniej od razu odnaleźć się w jego rozbudowanej chronologii. Poniżej porządkuję wszystkie główne serie, podaję kolejność polecaną przez autora, wyjaśniam różnicę między porządkiem publikacji a chronologią wydarzeń i wskazuję, od której książki najlepiej zacząć.
Najprostsza droga przez świat Elanu prowadzi od Odkryć Riyrii
- Najlepszy start: „Królewska krew”, pierwszy tom Odkryć Riyrii.
- Rekomendowana kolejność: najpierw Odkrycia Riyrii, później wybrane tomy Kronik, Legendy Pierwszego Imperium i trylogia The Rise and Fall.
- Chronologia świata: zaczyna się od Legend Pierwszego Imperium, ale taki układ zdradza część późniejszych tajemnic.
- Najważniejszy duet: Royce Melborn i Hadrian Blackwater są sercem Odkryć oraz Kronik Riyrii.
- Pełny cykl: główne uniwersum obejmuje obecnie 20 powieści.
Najbezpieczniejszy start to Odkrycia Riyrii
Jeżeli dopiero poznajesz autora, zacznij od serii Odkrycia Riyrii. To właśnie tutaj spotykamy złodzieja Royce’a Melborna i wojownika Hadriana Blackwatera, a ich relacja rozwija się stopniowo, od nieufnej współpracy do jednej z ciekawszych przyjaźni w klasycznym fantasy.
Pierwszy tom, „Królewska krew”, działa bardzo dobrze jako wejście do świata Elanu. Fabuła zaczyna się od pozornie prostego zlecenia, lecz szybko przechodzi w intrygę polityczną, opowieść o dawnych cywilizacjach i walkę o przyszłość całych królestw.
W polskich wydaniach sześć powieści występuje jako osobne tomy. W oryginale często spotkasz je także w trzech zbiorczych woluminach, dlatego podczas kupowania książek łatwo pomylić liczbę tomów z liczbą historii.
- „Królewska krew”
- „Wieża elfów”
- „Nowe imperium”
- „Szmaragdowy sztorm”
- „Zdradziecki plan”
- „Pradawna stolica”
Moim zdaniem nie warto zaczynać od Kronik Riyrii tylko dlatego, że opisują wcześniejsze wydarzenia. Prequele są napisane tak, by dało się je czytać osobno, ale znajomość Odkryć sprawia, że lepiej wyłapuje się aluzje, kontrasty i rozwój bohaterów.
Pełna kolejność głównych serii bez spoilerów
Michael J. Sullivan rekomenduje przede wszystkim kolejność publikacji. To układ, w którym czytelnik poznaje sekrety świata mniej więcej w takim rytmie, jaki autor zaplanował podczas pisania. Oficjalna strona autora również wskazuje tę trasę jako najlepszą dla pierwszego kontaktu z całą sagą.
| Etap | Seria | Książki |
|---|---|---|
| 1 | Odkrycia Riyrii | „Królewska krew”, „Wieża elfów”, „Nowe imperium”, „Szmaragdowy sztorm”, „Zdradziecki plan”, „Pradawna stolica” |
| 2 | Kroniki Riyrii | „Wieża koronna”, „Róża i cierń” |
| 3 | Legendy Pierwszego Imperium | „Epoka mitu”, „Epoka mieczy”, „Epoka wojny” |
| 4 | Kroniki Riyrii | „Śmierć Dulgath”, „Zniknięcie córki Wintera” |
| 5 | Legendy Pierwszego Imperium | „Epoka legendy”, „Epoka śmierci”, „Epoka imperium” |
| 6 | The Rise and Fall | „Nolyn”, „Farilane”, „Esrahaddon” |
| 7 | Kroniki Riyrii | „Drumindor” |
Podział na fragmenty może wyglądać nietypowo, ale nie jest przypadkowy. Pierwsze dwie części Kronik rozwijają historię Royce’a i Hadriana, trzy pierwsze tomy Legend pokazują odległą przeszłość Elanu, a kolejne książki stopniowo poszerzają tło historyczne.
„Drumindor” najlepiej zostawić na sam koniec. To piąty tom Kronik Riyrii i choć ma bardziej samodzielną fabułę, korzysta z wiedzy o wcześniejszych wydarzeniach oraz z kontekstu rozwijanego w innych seriach.
Chronologia Elanu kusi, ale nie jest najlepsza na pierwszy raz
Akcja wszystkich najważniejszych cykli rozgrywa się w świecie Elanu, lecz w różnych epokach. Chronologicznie najwcześniej dzieją się wydarzenia z Legend Pierwszego Imperium, osadzone około 3000 lat przed Odkryciami Riyrii.
Jeżeli chcesz czytać według czasu wydarzeń, wybierz taki układ:
- Legendy Pierwszego Imperium od „Epoki mitu” do „Epoki imperium”.
- The Rise and Fall w kolejności „Nolyn”, „Farilane”, „Esrahaddon”.
- Kroniki Riyrii od „Wieży koronnej” do „Drumindor”.
- Odkrycia Riyrii od „Królewskiej krwi” do „Pradawnej stolicy”.
Taki wybór ma jedną dużą zaletę. Historia świata rozwija się linearnie, więc łatwiej śledzić powstawanie imperiów, przemiany społeczne i źródła dawnych legend. Jednocześnie tracisz część efektu zaskoczenia, ponieważ niektóre odpowiedzi poznajesz na długo przed tym, jak miały wybrzmieć w Odkryciach Riyrii.
Dlatego chronologię polecam przede wszystkim osobom, które znają już główną serię albo bardzo lubią analizować historię fikcyjnych światów. Przy pierwszym czytaniu porządek publikacji daje lepsze tempo i pozwala zachować charakterystyczne dla Sullivana odkrywanie prawdy kawałek po kawałku.
Którą serię wybrać na początek
Nie każdy czytelnik chce od razu rozpoczynać dwudziestotomową przygodę. Poszczególne cykle różnią się tonem, skalą i sposobem prowadzenia fabuły, więc pierwszy wybór można dopasować do własnych upodobań.
| Seria | Dla kogo będzie najlepsza | Co ją wyróżnia |
|---|---|---|
| Odkrycia Riyrii | Dla osób, które chcą klasycznej przygody fantasy | Duet bohaterów, humor, intryga polityczna i wyraźna główna fabuła |
| Kroniki Riyrii | Dla czytelników zainteresowanych przeszłością Royce’a i Hadriana | Samodzielne misje, początki współpracy bohaterów i bardziej epizodyczna konstrukcja |
| Legendy Pierwszego Imperium | Dla miłośników mitologii i wielkich przemian historycznych | Rozbudowana opowieść o bogach, ludziach, wojnie i narodzinach imperium |
| The Rise and Fall | Dla osób, które chcą obserwować politykę i dziedzictwo dawnych wydarzeń | Trylogia łącząca historię imperium z postaciami znanymi z późniejszych opowieści |
Najbardziej przystępne są moim zdaniem Odkrycia Riyrii. Nie wymagają znajomości map, genealogii ani rozbudowanego słownika nazw. Jeśli jednak lubisz fantasy oparte na mitach, narodzinach religii i przemianach całych cywilizacji, „Epoka mitu” również może być dobrym początkiem.
Legendy nie są zwykłym dodatkiem do historii Royce’a i Hadriana. To samodzielna, sześciotomowa opowieść o wcześniejszej epoce Elanu. Po jej przeczytaniu późniejsze książki zyskują dodatkową warstwę, ponieważ dawne wydarzenia przestają być tylko odległymi opowieściami.
Polskie wydania, opowiadania i częste błędy
Najczęstsze nieporozumienie dotyczy traktowania numeru tomu jako absolutnego wyznacznika kolejności całego uniwersum. „Kroniki Riyrii 1” nie muszą być pierwszą książką w dorobku autora, nawet jeśli chronologicznie wyprzedzają główną serię.
Nie trzeba też włączać wszystkich opowiadań do pierwszego przejścia przez sagę. Teksty takie jak „Wicehrabia i wiedźma” czy „Błazen” mogą uzupełnić obraz świata, ale nie są konieczne do zrozumienia głównych powieści. Najlepiej potraktować je jako bonus po ukończeniu podstawowych cykli.
Przy zakupie warto zwracać uwagę na oryginalne tytuły w nawiasach. Ma to znaczenie zwłaszcza przy książkach, które nie zawsze są dostępne po polsku w tym samym czasie. Jeśli danego tomu nie ma w przekładzie, zachowanie kolejności nadal jest proste, ponieważ numeracja serii pozostaje niezmienna.
Unikałbym także przerywania Odkryć Riyrii po pierwszym tomie i przeskakiwania do odległych epok tylko po to, by czytać zgodnie z osią czasu. Największą siłą tej sagi jest stopniowe odsłanianie informacji, a nie samo poznanie kolejnych dat.
Najlepsza trasa na pierwszy kontakt z Elanem
Jeżeli chcesz po prostu zacząć czytać, wybierz „Królewską krew” i przejdź przez całe Odkrycia Riyrii. Potem trzymaj się kolejności publikacji, czyli sięgnij po „Wieżę koronną”, „Różę i cierń”, pierwsze trzy Legendy, dalsze Kroniki, pozostałe Legendy, trylogię The Rise and Fall i na końcu „Drumindor”.
Chronologię zostawiłbym na drugie czytanie. Wtedy dawne wydarzenia, pozornie znane fakty i ukryte powiązania zaczynają działać inaczej, a cały świat Sullivana staje się znacznie bogatszy niż przy pierwszym spotkaniu.
